GRAMINEAS BIANUALES

 

Ing, Agr. (M.Sc. Ph.D)., Diego Vilaró Evaluación de Cultivares. INIA La Estanzuela.

E-mail: dvilaro@le.inia.org.uy  

Silvia Pereyra, Ing. Agr. (MSc. Ph.D.), Protección Vegetal. INIA La Estanzuela.

E-mail: spereyra@le.inia.org.uy

   

En este ensayo se incluyen varias especies diferentes que se agrupan aquí por su similitud en el comportamiento general: Festulolium (híbrido Inter-específico entre raigrás y festuca); Bromus catharticus o cebadilla, Holcus lanatus, Lolium hybridum y Lolium multiflorum. Estas especies tienen ciertas diferencias en su curva de crecimiento y el análisis de los resultados requiere un cuidado especial.

           El ensayo de 2008 comprendió 18 cultivares y  se sembró el 9 de abril en condiciones de sequía y tuvo un riego de 20 mm el 17 de abril para favorecer su emergencia. El primer corte se logró el 10 de julio y con una baja producción. Se obtuvieron 5 cortes en total con una muy buena producción total considerando la falta de agua durante todo el período de crecimiento otoño-invierno-primavera.

        La producción de segundo año del ensayo sembrado en 2007 estuvo afectada por la sequía, especialmente en su distribución: se lograron sólo 2 cortes en la primavera.  El otoño 2007 había sido  lluvioso en marzo y luego muy frío el otoño-invierno obteniéndose solamente 3 cortes de forraje para este ensayo en su primer año.

 

Volver
 

 

Lista de cultivares evaluados en los años 2004, 2005, 2006, 2007 y 2008.

CULTIVARES  (37)

ESPECIE

REPRESENTANTE

AÑOS DE SIEMBRA

AÑOS

2004

2005

2006

2007

2008

EVAL.

BARPAL 2

B. catharticus

AGAR CROSS URU. S.A.

-

-

X

-

-

1

ÑANDÚ

B. catharticus

AGRITEC S.A.

X

X

-

-

-

2

EST 1722

B. catharticus

ESTERO S.A.

-

X

X

-

-

2

EST 1796

L. hybridum

ESTERO S.A.

X

X

-

-

-

2

EST 1885

Festulolium

ESTERO S.A.

-

-

-

X

X

2

EST 2067

B. catharticus

ESTERO S.A.

-

-

-

-

X

1

EST 2068

B. catharticus

ESTERO S.A.

-

-

-

-

X

1

TETRALITE

L. hybridum

ESTERO S.A.

X

X

-

-

-

2

GRASSLANDS TANGO (T)

B. catharticus

GENTOS URUGUAY S.A.

-

-

X

-

-

3

JACK (GU200513)

L. multiflorum

GENTOS URUGUAY S.A.

-

-

-

X

-

1

JERONIMO

B. catharticus

GENTOS URUGUAY S.A.

-

X

-

-

-

2

LA MAGNOLIA (T)

H. lanatus

INIA

X

X

X

X

X

16

INIA MERLIN (LE 16-26)

Festulolium

INIA

X

X

X

X

X

11

LE 17-14 (T)

H. lanatus

INIA

X

X

X

X

-

8

LE 17-15

H. lanatus

INIA

X

X

X

X

X

7

LE 44-34

A. elatius

INIA

-

X

X

-

-

2

LE 44-35

A. elatius

INIA

-

X

X

-

-

2

LE 44-9

A. elatius

INIA

-

X

X

-

-

4

LE 9-17 (INIA LEONA)

B. catharticus

INIA

X

X

X

X

X

8

CIMARRONA

B. catharticus

LAS MARIAS SOC. AGRICOLA

-

-

-

-

X

1

MATRERO (LM 006)

L. hybridum

LAS MARIAS SOC. AGRICOLA

-

-

-

X

X

2

06BLH

L. hybridum

PROCAMPO URUGUAY S.R.L

-

-

-

-

X

1

ALIGOTE

L. hybridum

PROCAMPO URUGUAY S.R.L

-

-

X

X

-

2

HYKOR (EST 1868)

Festulolium

PROCAMPO URUGUAY S.R.L

-

-

X

X

X

2

MARTIN FIERRO (T)

B. catharticus

PROCAMPO URUGUAY S.R.L

X

X

X

X

X

8

PSG 29BF

L. hybridum

PROCAMPO URUGUAY S.R.L

-

-

-

-

X

1

PSG47MOL

L. hybridum

PROCAMPO URUGUAY S.R.L

-

-

-

-

X

1

NATIVA

B. catharticus

SERKAN S.A.

-

X

X

X

-

3

TATAY II

Festulolium

SERKAN S.A.

-

-

X

X

-

2

FST II (BELINDA)

L. multiflorum

WRIGHTSON PAS S.A.

-

X

X

-

-

2

MAVERICK GOLD (T)

L. hybridum

WRIGHTSON PAS S.A.

-

X

X

X

X

10

W02C0512

L. hybridum

WRIGHTSON PAS S.A.

-

-

X

.

-

1

WP12A052

B. catharticus

WRIGHTSON PAS S.A.

-

X

-

-

-

1

WP2B0513

L. multiflorum

WRIGHTSON PAS S.A.

-

-

X

-

X

2

WP2C056

L. hybridum

WRIGHTSON PAS S.A.

-

-

X

-

-

1

DLH (WP2C057)

L. hybridum

WRIGHTSON PAS S.A.

-

-

X

-

-

1

WP2D072

L. perenne

WRIGHTSON PAS S.A.

-

-

-

-

X

1

(T):Testigo.

 
Producción de forraje estacional y anual

 

Ensayo de Gramíneas Bianuales 2007

CULTIVARES  (14)

ESPECIE

CORTES 2008

TOTAL 3-4

3

4

20/09

04/11

kgMS/ha

%

INIA MERLIN

Festulolium

149

110

5446

123

MATRERO

L. hybridum

114

125

5314

120

JACK

L. multiflorum

116

117

5182

117

TATAY II

Festulolium

109

122

5122

116

LE 17-15

H. lanatus

132

84

4910

111

NATIVA

B. catharticus

118

89

4663

105

EST 1885

Festulolium

91

114

4540

103

MAVERICK GOLD (T)

L. hybridum

109

91

4501

102

LE 17-14

H. lanatus

95

107

4483

101

LA MAGNOLIA (T)

H. lanatus

106

92

4446

100

MARTIN FIERRO (T)

B. catharticus

74

102

3876

88

INIA LEONA

B. catharticus

68

91

3520

79

ALIGOTE

L. hybridum

71

88

3498

79

HYKOR

Festulolium

46

68

2490

56

Significancia (cultivares)

**

**

**

 

Media del Ensayo (kgMS/ha)

2381

2047

4428

 

CV %

 

26

9

16

 

MDS 5% (kgMS/ha)

 

1026

318

1171

 

C.M.E.

 

373414

36010

486781

 

Fecha de siembra: 12/05/07                                Fecha de emergencia: 03/06/07

Significancia: **, P < 0.01.

(T): Testigo.

Producción de forraje anual y acumulada

 

CULTIVARES  (14)

ESPECIE

1er. AÑO

2do. AÑO

TOTAL 2 AÑOS

2007

2008

1-4

1-2

3-4

kgMS/ha

%

INIA MERLIN

Festulolium

4872

141

5446

123

10318

131

MATRERO

L. hybridum

3847

112

5314

120

9161

116

TATAY II

Festulolium

3780

110

5122

116

8902

113

JACK

L. multiflorum

3589

104

5182

117

8770

111

EST 1885

Festulolium

4013

116

4540

103

8554

109

NATIVA

B. catharticus

3851

112

4663

105

8514

108

LE 17-15

H. lanatus

3286

95

4910

111

8196

104

MAVERICK GOLD (T)

L. hybridum

3513

102

4501

102

8015

102

LA MAGNOLIA (T)

H. lanatus

3542

103

4446

100

7988

101

LE 17-14

H. lanatus

2804

81

4483

101

7288

93

ALIGOTE

L. hybridum

3348

97

3498

79

6845

87

MARTIN FIERRO (T)

B. catharticus

2715

79

3876

88

6591

84

INIA LEONA

B. catharticus

2864

83

3520

79

6384

81

HYKOR

Festulolium

2230

65

2490

56

4721

60

Significancia (cultivares)

**

 

**

 

**

 

Media del Ensayo (kgMS/ha)

3447

 

4428

 

7875

 

CV %

 

16

 

16

 

10

 

MDS 5% (kgMS/ha)

 

915

 

1171

 

1284

 

C.M.E.

 

296984

 

486781

 

585565

 

Significancia: **: P < 0.01.

(T): Testigo.

Producción estacional y anual de forraje

Ensayo de Gramíneas Bianuales 2008

CULTIVARES  (18)

ESPECIE

CORTES 2008

TOTAL 1-5

1

2

3

4

5

10/07

01/08

03/09

07/10

05/11

kgMS/ha

%

EST 1885

Festulolium

215

108

119

112

82

8775

120

MATRERO

L. hybridum

140

121

115

98

107

8203

112

PSG47MOL

L. hybridum

102

105

126

115

93

8136

111

PSG 29BF

L. hybridum

134

117

133

95

78

8066

110

EST 2068

B. catharticus

84

102

88

116

127

7795

107

EST 2067

B. catharticus

114

107

96

111

112

7764

106

Wp2B0513

L. multiflorum

192

108

94

82

104

7645

105

06BLH

L. hybridum

145

111

124

80

83

7509

103

INIA MERLIN

Festulolium

115

107

109

98

94

7501

103

CIMARRONA

B. catharticus

74

96

90

116

108

7463

102

INIA LEONA (T)

B. catharticus

84

103

89

98

135

7336

100

MARTIN FIERRO (T)

B. catharticus

43

79

87

113

123

6840

94

MAVERICK GOLD (T)

L. hybridum

99

111

97

90

71

6785

93

Wp2D072

L. perenne

78

94

94

90

91

6645

91

LA MAGNOLIA (T)

Holcus lanatus

54

100

93

91

87

6608

90

LE 17-14

Holcus lanatus

47

85

95

93

115

6581

90

LE 17-15

Holcus lanatus

48

87

93

109

74

6518

89

HYKOR

Festulolium

30

58

58

93

116

5439

74

Significancia (cultivares)

**

**

**

**

**

**

 

Media del Ensayo (kgMS/ha)

770

1345

1741

2369

1083

7312

 

CV %

 

25

11

8

8

14

5

 

MDS 5% (kgMS/ha)

 

322

245

238

301

264

583

 

C.M.E.

 

36230

21033

19832

31752

24428

118817

 

Fecha de siembra: 09/04/08                                Fecha de emergencia: 09/05/08

 

 

 

Significancia: **: P < 0.01.

(T): Testigo.

 

 ANÁLISIS CONJUNTO DE VARIOS AÑOS DE LA PRODUCCIÓN DE FORRAJE

PRIMER AÑO DE VIDA DE LOS ENSAYOS SEMBRADOS EN LOS AÑOS 2006, 2007 Y 2008.

 

CULTIVARES (9)

Especie

(6)

(2)

(5)

CONJUNTO

2006

2007

2008

kgMs/ha

%

INIA MERLIN

Festulolium

11469

4872

7501

7947

121

EST 1885

Festulolium

--

4013

8775

7839

119

INIA LEONA (T)

B. catharticus

9965

2864

7336

6722

102

MAVERICK GOLD (T)

L. hybridum

9581

3513

6785

6626

101

LA MAGNOLIA (T)

Holcus lanatus

8963

3542

6608

6371

97

MARTIN FIERRO (T)

B. catharticus

9361

2715

6840

6305

96

LE 17-15

Holcus lanatus

8638

3286

6518

6147

94

LE 17-14

Holcus lanatus

8254

2804

6581

5880

90

HYKOR

Festulolium

--

2230

5439

5280

80

Significancia (cultivares)

 

**

**

**

**

 

Media del Ensayo (kgMS/ha)

 

9539

3447

7312

6569

 

CV %

 

5

16

5

8

 

MDS 5% (kgMS/ha)

 

773

915

583

939

 

C.M.E.

 

213382

296984

118817

258862

 

Significancia: **, P < 0.01.

--: Cultivar ausente en dicho ensayo.

(T): Testigo.

 

SEGUNDO AÑO DE VIDA DE LOS ENSAYOS SEMBRADOS EN LOS AÑOS 2006 Y 2007. 

 

 

CULTIVARES (11)

Especie

(3)

(2)

 

CONJUNTO

2006

2007

 

kgMs/ha

%

TATAY II

Festulolium 

5203

5122

 

6596

113

NATIVA

B. catharticus 

3996

4663

 

6257

107

LE 17-15

Holcus lanatus

5254

4910

 

6154

105

INIA LEONA (T)

B. catharticus

3950

3520

 

6041

103

LE 17-14

Holcus lanatus

4788

4483

 

6037

103

INIA MERLIN

Festulolium

4364

5446

 

5977

102

MARTIN FIERRO (T)

B. catharticus

4261

3876

 

5954

102

LA MAGNOLIA (T)

Holcus lanatus

5104

4446

 

5681

97

HYKOR

Festulolium

5938

2490

 

5647

97

MAVERICK GOLD (T)

L. hybridum

3665

4501

 

4978

85

ALIGOTE

L. hybridum

3550

3498

 

4957

85

Significancia (cultivares)

 

**

**

 

N.S.

 

Media del Ensayo (kgMS/ha)

 

4423

4428

 

5844

 

CV %

 

11

16

 

19

 

MDS 5%

 

778

1171

 

--

 

C.M.E.

 

216014

486781

 

1140520

 

Significancia: **, P < 0.01.

N.S.: No significativo al 5%.

(T): Testigo.

 

Fecha de espigazón y panojamiento, y comportamiento sanitario.

Fecha de espigazón y panojamiento de los cultivares de Gramíneas bianuales 2007, tomada en los surcos de observación durante su primer y segundo año de vida.

 

CULTIVARES (14)

ESPECIE

Primer año

Segundo año

2007

2008

MAVERICK GOLD (T)

L. hybridum

09-11-07

s/d

HYKOR

Festulolium

19-10-07

26-09-08

LA MAGNOLIA (T)

H. lanatus

31-10-07

26-09-08

LE 17-15

H. lanatus

31-10-07

26-09-08

INIA LEONA

B. catharticus

05-10-07

26-09-08

NATIVA

B. catharticus

01-10-07

26-09-08

MARTIN FIERRO (T)

B. catharticus

01-10-07

06-10-08

JACK

L. multiflorum

09-11-07

03-11-08

LE 17-14

H. lanatus

09-11-07

03-11-08

INIA MERLIN

Festulolium

09-11-07

06-11-08

ALIGOTE

L. hybridum

12-11-07

17-11-08

EST 1885

Festulolium

09-11-07

17-11-08

MATRERO

L. hybridum

26-10-07

17-11-08

TATAY II

Festulolium

05-11-07

17-11-08

T): Testigo.

s/d: sin dato.

Ordenado en forma ascendente por Segundo año 2008.

Nota: Se tomó fecha de inicio de espigazón y panojamiento.

 

Fecha de espigazón y panojamiento de los cultivares de Gramíneas Bianuales 2008, tomada en los surcos de observación durante su primer año de vida.

CULTIVARES (18)

ESPECIE

Primer año

2008

MARTIN FIERRO (T)

B. catharticus

01-10-08

CIMARRONA

B. catharticus

01-10-08

EST 2068

B. catharticus

06-10-08

EST 2067

B. catharticus

06-10-08

INIA LEONA (T)

B. catharticus

06-10-08

EST 1885

Festulolium

13-10-08

LA MAGNOLIA

Holcus lanatus

14-10-08

MATRERO

L. hybridum

14-10-08

LE 17-15

Holcus lanatus

20-10-08

INIA MERLIN

Festulolium

20-10-08

LE 17-14 (T)

Holcus lanatus

22-10-08

HYKOR

Festulolium

24-10-08

PSG47MOL

L. hybridum

28-10-08

PSG 29BF

L. hybridum

28-10-08

06BLH

L. hybridum

28-10-08

Wp2B0513

L. multiflorum

28-10-08

MAVERICK GOLD (T)

L. hybridum

28-10-08

Wp2D072

L. perenne

06-11-08

(T): Testigo.

Ordenado en forma ascendente por fecha de espigazón.

Nota: Se tomó fecha de inicio de espigazón y panojamiento.

 

Comportamiento sanitario de los cultivares de Gramíneas Bianuales 2008, evaluado en los surcos de observación durante su primer año de vida.

 

Lectura: 06/12/08

 

 

 

 

CULTIVARES (18)

Especie

MF

 

 

RH

 

CIMARRONA

B. catharticus

10

Psy

Ce

0

 

INIA LEONA (T)

B. catharticus

10

Psy

Ce

0

 

MARTIN FIERRO (T)

B. catharticus

15

Psy

Ce

0

 

EST 2067

B. catharticus

10

Psy

Ce

0

 

EST 2068

B. catharticus

10

Psy

Ce

0

 

EST 1885

Festulolium

25

Psy

 

5

MSS

HYKOR

Festulolium

T

Psy

 

5

MRMS

INIA MERLIN

Festulolium

15

Psy

 

5

MS

LA MAGNOLIA (T)

H. lanatus

15

Dn

Psy

10

MSS

LE 17-14

H. lanatus

10

Dn

 

T

 

LE 17-15

H. lanatus

2

Dn

 

0

 

06BLH

L. hybridum

--

 

 

50

MSS

MATRERO

L. hybridum

5

O

 

10

MRMS

MAVERICK GOLD (T)

L. hybridum

5

O

 

5

MSS

PSG 29BF

L. hybridum

--

 

 

30

MSS

PSG47MOL

L. hybridum

T

Psy

 

10

MS

Wp2B0513

L. multiflorum

--

 

 

40

MSS

Wp2D072

L. perenne

2

O

 

10

MRMS

MF: Manchas foliares, en porcentaje de área foliar afectada. Agentes causales: Pseudomonas syringae (Psy); Drechslera nobleae (Dn); Ovularia lolii (O);  Cercospora sp. (Ce).

RH: Roya de la hoja causada por Puccinia sp., porcentaje de área foliar afectada y tipo de reacción según escala de Cobb modificada.

Tipo de reacción: MR= moderadamente resistente, MS= moderadamente susceptible,

S= susceptible.

T: Trazas, corresponde a 1% de severidad (porcentaje de área foliar afectada).

-: No se cuantifica por interferencia de otras enfermedades.

(T): Testigo.

Ordenado en forma ascendente por especie.

 

Volver